Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Aroma yoğunluğu, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma yakmadan girişmek doğru olur, çünkü kuru yaprağın çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir ayrıntıdır. Bu aşamada tadımda no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ile no. 2 torpedo nasıl içilir gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Soğuk çekişte damakta beliren koku ne kadar net ise yoğunluk o ölçüde fazla demektir ve bu basit adım bütün notları daha güvenilir bir temele oturtur. Sonucu hemen kaydetmek iyi olur, zira bellek kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez denemek hatayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda hafif kokular kolayca kaçırılır. Yoğunluk kendi başına iyilik ölçüsü değildir; sadece gücü anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de ölçütleri baştan belirlemek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini destekler. Değerlendirme sırasında dikkat dağıtıcı şeyler uzakta kalırsa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek seferde değerlendirmek doğru olmaz üstelik baştan davranıp hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ve net gelir elbette bu sıralama her çubukta birebir geçerli olmayabilir. Tadımda no. 3 tubos gibi tüplü ve kısa bir çubukta bu evre kısa sürer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda saklıdır. Orta bölümde aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar belirginleşir ve genellikle ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım olur. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha geç gelir gerçekten bu sebeple sakin gitmek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar öne çıkabilir gerçekten ısınan yaprak kendi karakterini ancak orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil değerlendirme sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üç parçaya bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek için nefes sıklığını sabit tutmak önemlidir. Art arda çekmek ısıyı yükseltir hem de aromayı çarpıtır.
Yoğunluğa puan vermenin pratik yolu
Aroma gücünü sayıya dökmek kişisel yorumu daha okunur hâle getirir her zaman sabit aydınlatma ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha tutarlı kılar. Bir belli belirsiz notayı, 5 ise damakta baskın duran yoğun notayı gösterir bu sayede dikkat bölünmez ve yorum doğruluğu artar. Petit julietas aroma profili gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır hem de ileride bakıldığında neyi düşündüğünüz kolayca hatırlanır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak notaları yüzünden yakın bir not alabilir aksi halde aynı çubuk iki ayrı not alabilir. Notu yazmadan önce en az üç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan yarım notlar vermek fazladan bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle kullanılan puandır, çünkü ılımlı çubuklar çoğunluğu kapsar. Uç noktalardaki notlar yalnızca istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Böylece kayıtlar ayırt edici kalır.
Kalın çubuk ile ince çubuk arasında yoğunluk farkı
Çap, dumanın hızını ve yoğunluğunu belirgin biçimde etkiler bu yüzden yanış hattının düzgün gitmesini de gözlemek yararlıdır. İnce bir çubuk hızla ısınır, bu yüzden baharatlı tonlar çabuk öne çıkar nitekim ince çubuklarda sıcaklık artışı belirgin biçimde çabuktur. İnce çaplı kısa puro gibi ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma temposu ise tadı doğrudan etkileyen bir unsurdur. Geniş çaplı gövdelerde duman daha serin gelir ve notalar daha geç açılır hem de bu hız tadın okunma süresini kısaltır. Regalias de londres nasıl içilir gibi bal ve badem tonlu bir kutu bu farkı iyi örnekler kül oluşumu düzensizse yorum kısmına eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar fakat şiddetini azaltmaz tersine kalın çubukta duman daha geniş bir alana yayılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı günde denerken ilk olarak inceyi ardından kalını seçmek iyi olur. Böylece yoğun tat ince olanın tadını gölgelemez. Aradaki ara süresi yaklaşık yarım saat olmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki tat ile burun boşluğunun yakaladığı koku hâlbuki bu iki kanal birbirini besler fakat aynı şey değildir. Gücü dikkatle yorumlamak için bu iki kanalı ayrı yazmak gerekir bu fark ilk bakışta önemsiz gelse de sonuçları epey etkiler. Nefesi ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale denemesidir örneğin ılık bir soluk aromayı çok geniş açar. Tadımda short churchills benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle aroma katmanını net gösterir ayrıca burun tıkalıyken yapılan tadımlar güvenilir olmaz. Short sports neye benzer gibi ince bir çubuk ise kuru tonu daha hızlı geçirir sert bir nefes de narin tonları örter. Güç dilde zayıf fakat burunda belirgin olabilir benzer biçimde çok sıcak bir öğünden sonra duyarlılık azalır. Bu iki izlenimi yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını giderir. Acemi tadımcılar için önce burundan algılanan ipuçlarına bakmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça damak kısmı de detay göstermeye başlar. Farklı kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik öğün aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı daha da değer kazanır. Bu yüzden her denemeden önce oda sıcaklığında su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills aroma profili gibi geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir çünkü yorgun bir ağız en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise onları gölgeler ayrıca çok soğuk sıvılar dili duyarsızlaştırır ve tat hissini düşürür. Beşli ince puro paketi benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi notası suyla daha net görünür bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Eşlikçiyi her seferinde aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Yemekten hemen sonra değerlendirme yapmak doğru olmaz. Kahve ve su haricinde sade çay da kullanılabilir; önemli olan içeceğin sade kalmasıdır. Ağız tazelendikten ardından iki üç dakika beklemek iyi sonuç verir. Hızlıca girişilen tadım sıklıkla hatalı kalır.
Sigarillo ölçülerinde yoğunluk değerlendirmesi
Küçük çubuk formatında içim kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha az bir aralıkta kalır üstelik başlangıç notu bu ölçülerde çabucak silinebilir. Dolayısıyla ilk çekişler ve bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk büyük boy bir ürüne göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi kolaylaştırır çünkü her çekişin ağırlığı daha büyüktür. Tadımda 20 mini sigarillo benzeri mini ölçü ise sedir tonunu hızla ortaya koyup sona erer zira geçiş uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki çubuk denemek tek denemeden daha sağlam izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli nefes önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe tat katmanı daralır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu nedenle sigarillo notlarını büyük boy notlarıyla doğrudan karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir deneme yoğunluk konusunda kesin bir yargı sunmaz demek ki her deneme bir öncekinin üzerine eklenir. Ruh hali, oda kokusu ve saat algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan ardından belirgin fayda verir. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer notalar her seferinde baştan keşfedilir. 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro farklı günlerde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne geri dönüp bakmak ilerlemeyi görmenizi sağlar. Bastiones kutusu yoğunluğu nasıl gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu durum boşa emeğe yol açar. Saat, çubuk adı ile puan tabloya yazılmalı gerçekten ilk notlar sonradan okunduğunda şaşırtıcı sapmalar gösterir. Puanlar birbirinden iki basamaktan çok fark varsa koşullar gözden geçirilmeli. Zamanla kendi ölçütünüz netleşir. Defterde kısa ifadeler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Örneğin orta bölüm belirgin ahşap kokusu gibi bir kayıt yeterli olur. Sonradan bakıldığında anlaşılır kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, içimin damaktaki dokusunu tarif eder; aroma gücü ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki ölçüt aynı doğrultuda hareket göstermek zorunda olmaz. İkisi sıklıkla birbirinin yerine anılır, oysa ayrı değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek sonuçta daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olup sedir tonunu belirgin verebilir mesela sert bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. Dengeli onlu puro kutusu gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu yüksek taşır kaldı ki dolgun bir duman notasız da kalabilir. Yani hafif içimli bir puro yüksek lezzet sunabilir tersi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki puan tutmak yeterlidir bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak aroma gücünü hesaplamak yanıltır. Aynı dolgunlukta iki çubuk arasında aroma farkı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ile tekrarlı kayıt almayı gerektirir. Nihayetinde en iyi ölçüt kendi tercihiniz kalır.
Tadım ortamını aroma gücüne göre hazırlamak
Ortam, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları değiştirmemekle başlar. Nemi düşük bir ortamda tütün hızlı yanar ve keskin tonlar abartılır bu sebeple ortam koşullarını da kayda geçirmek yararlıdır. Aşırı nemli havada ise duman tıkanır ve aroma bastırılır ısı ise tütünün yanma hızını değiştiren başka bir değişkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın tuttuğu nemi dikkate almak gerekir yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan puan farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. Magnífico onlu kutu nasıl içilir benzeri orta gövdeli onlu bir kutu aynı koşullarda karşılaştırılırsa fark net görülür değerlendirme günü planlarken bu etkeni hesaba katın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları azaltır, yoğun koku ise algıyı şaşırtır oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava veya koku olur. Tadımı hep aynı odada yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir odada duman yoğunlaşırsa ikinci çubuğun aroması yanlış algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak çoğu zaman işe yarar. Rüzgar çok güçlüyse yanış düzeni şaşar.